على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
875
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بذى تسلمان و در جمع لا بذى تسلمون و در مؤنث لابذى تسلمين و در جمع لابذى تسلمن اى لا و اللّه الذى يسلمت ما كان كذا و كذا و سلامتك ما كان كذا . تسلم ( tasallom ) م . ع . پذيرفتن يق سلمت الشيئ اليه فتسلمه . و اسلام آوردن و راه سپردن و خطا ناكردن در آن . تسلى ( tasalli ) م . ع . خرسند و بىغم شدن يق اسلاه عنه فتسلى . تسلى ( tasalli ) ا . ع . بىغمى و خرسندى . تسلى ( tasalli ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تسلا . مر تسلا . تسليب ( taslib ) م . ع . سلاب و جامهء ماتم پوشانيدن كسى را . تسلية ( tasleyat ) م . ع . چون واوى باشد خرسندى و بىپژمانى دادن . و چون يائى باشد بيرون كشيدن سلاى ماده شتر را از رحم آن . تسليت ( tasliat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پند و نصيحتى كه در بيرون كردن غم و اندوه از دل كسى گويند ويژه چون آنكس مصيبت زده باشد . و دلاسائى و خاطرنوازى و آسايش . و تسليت كردن : آرام كردن و غم و اندوه از دل كسى بيرون نمودن . تسليح ( taslih ) م . ع . رب سلح را بر خيك روغن ماليدن . و شمشير را سلاح كسى گردانيدن ( شدد للمبالغة ) تسليخ ( taslix ) ا . پ . سجاده و جا نماز و تشليخ . تسليس ( taslis ) م . ع . در نشاندن جواهر و تركيب دادن زيور غير شبه را . تسليط ( taslit ) م . ع . بر گماشتن . و روان كردن حكم و قدرت رايق سلطه عليه تسليطا . تسليع ( tasli ' ) م . ع . شكافتن . تسليع ( tasli ' ) ا . ع . التسليع فى الجاهلية كانوا اذا اصابهم القحط علقو السلع مع العشر باذناب البقر و بين عراقييها و ساقوها فى المواضع العالية و اشعلوا فى ذلك السلع و العشر النار يستمطرون بذلك . تسليف ( taslif ) م . ع . ناشتا شكستن و ناشتاشكن دادن كسى را . و پيش فرستادن و بها پيش دادن . تسليك ( taslik ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روانگى . و در سلك كشيدگى . تسلى گاه ( tasalli - g h ) ا . پ . جاى دلنوازى و مكان تسلا . تسليم ( taslim ) م . ع . گردن دادن به حكم قضا و راضى بودن . و سلم عليه تسليما : سلام كرد بر او . و سلم اليه الشيئ : داد آن چيز را به او . و سلم الوديعة لصاحبها : سپرد آن وديعه را به صاحبش . و سلم الدعوى : اعتراف كرد به صحت آن دعوا . و سلم الاجير نفسه للمستأجر : توانا كرد آن اجير مستاجر را بر نفس خويش . و سلمه الله من الافة : رهانيد خداى او را از آفت و بىگزند داشت . تسليم ( taslim ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سلام و تحيت و تكريم . و اطاعت و انقياد و فرمانبردارى . و سلامت و امنيت و عافيت . و رضاى به قضاى خدا . و قبول دين اسلام . و اعتراف و اقرار و پذيرفتارى . و سپردگى تسليمات ( taslim t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تحيات و تكريمات . تسليه ( taslie ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تسكين و تسلا و تسليت . تسليه بخش ( taslie - baxc ) ص . پ . هر چيز كه موجب تسكين و تسلى گردد . تسمت ( tasammot ) م . ع . ميانه راه رفتن و نيكو سيرت شدن . تسمط ( tasammot ) م . ع . آويخته شدن به چيزى . تسمع ( tasammo ' ) م . ع . شنودن و اندكاندك شنيدن و گوش نهادن يق تسمع اليه و اذا ادغمت قلت اسمع و قرى لا يسمعون بالادغام . تسمعة ( tasmeat ) م . ع . تشييع كردن و تشهير نمودن و منتشر كردن ذكر كسى . و شنوانيدن آواز كسى را . و بر داشتن گمنامى از كسى . مر تسميع . تسمعة ( tasmeat ) ا . ع . شنوائى يق فعلته تسمعتك : كردم آن را براى شنوائى تو يعنى تا بشنوى . و كذلك فعلته تسمعة لك . تسمل ( tasammol ) م . ع . خوردن آب باقىمانده را يا بر گرفتن آن را . و تسمل النبيذ : سيتهيد در نوشيدن نبيذ . تسمن ( tasammon ) م . ع . فربه شدن . تسمه ( tasme ) ا . پ . چرم خام و دوال چرمى . و موى شانه كردهء بالاى پيشانى . تسمه بازى ( tasme - b zi ) ا . پ . دغلى و فريب و نوعى از قمار . تسمى ( tasammi ) م . ع . تسمى بكذا : ناميده شد به آن . و تسمى بالقوم و الى القوم : منسوب شد به آن قوم . تسمية ( tasmeyat ) م . ع . ناميدن و بنامى خواندن و نام نهادن يق سماه زيدا و سماه بزيد و سماه اياه . و اول لغة تعلب است . تسميت ( tasmit ) م . ع . نام خدا گفتن بر چيزى و يرحمك اللّه گفتن مر عطسهكننده را . و ملازم بودن ميانهروى را . تسميح ( tasmih ) م . ع . نرم رفتن . و راست كردن نيزه به ثقاف و شتابى كردن و گريختن و آسانى كردن با كسى . تسميد ( tasmid ) م . ع . سمد الارض : بار داد زمين را بسماد . و سمد الشعر :